Planten, verpotten, snoeien, verspenen, zaaien, stekken en bladcompost

Planten

Het voorzaaien en verspenen gaat allemaal prima zittend. Woensdag werd het tijd om eens te kijken of ik ook zittend in de volle grond kon planten en zaaien. Braaf probeerde ik eerst op het terras of ik van mijn tuinkrukje overeind zou kunnen komen. Dat ging met enige moeite best en met enige moeite kon ik ook wel een beetje bij de grond. Dus ik stapelde mijn krukje op mijn rollator, pakte mijn lange schepje, mijn handschoenen en een tray met sla zaailingen en ik ging richting de platte bak. Obstakel nummer een: Het krukje op de gewenste plek neerzetten. Staand buiten de platte bak en dan reiken over het randje zonder je evenwicht te verliezen was oefening no. 1 van de dag (of semi elegant half gooien en hopen dat ie op z’n pootjes terecht zou komen). Toen moest ik over het randje heen stappen, ook flauw moeilijk als je benen drie keer zo zwaar aanvoelen als dat ze werkelijk zijn, en ook nog eens stabiel gaan staan op de net vers omgewoelde aarde. Ook dat ging zeer voorspoedig. Met een grote grijns ging ik enthousiast op het krukje zitten om vervolgens net zo enthousiast 15 cm weg te zakken in de losse aarde en bijna achterover te kiepen. Nu was het krukje ineens 15 cm lager, dus opstaan zou nog een interessante exercitie worden.

Gelukkig had ik erover nagedacht om het traytje met de slaatjes en mijn schepje binnen handbereik klaar te zetten, dus eerst maar eens planten voordat ik me zorgen ging maken over opstaan. Ik zat inmiddels laag genoeg om makkelijk bij de grond te komen en dat maakte het planten weer een beetje makkelijker. Elk nadeel heeft z’n voordeel zeggen ze dan, al heb ik aan de dwarslaesie zelf nog niet echt voordelen ontdekt. Het lukte zelfs om het krukje een stukje naar achter te schuiven voor de twee volgende rijtjes sla en zo plantte ik drie rijen sla.

Deze sla had ik in de herfst gezaaid: ‘Black Seeded Simpson’, ‘Lollo Rossa’ en ‘Little Gem’. Van de ‘Little Gem’ vrees ik dat ie al te lang in de trays stonden en dat ze zo lang tegen zijn gehouden in de groei dat ze nu ze in de volle grond staan direct enorm gaan groeien en dan gaan schieten. Ach, dan lusten de kipjes ze ook nog wel.

Door op de randen van de platte bak te steunen en dan mijn benen te strekken kon ik mijzelf weer omhoog werken. Mijn benen zijn na dat soort activiteiten compleet verzuurd, dus het er weer uit halen van het krukje heb ik even uitbesteed, evenals het afdekken van de bak met een eenruiter nadat de plantjes natuurlijk ook nog even een gieter water hadden gehad. Al is de grond vochtig, het is toch slim om altijd wat water te geven, vooral als je lossere kluiten plant. Zo kan het water de aarde lekker aanspoelen en hebben de wortels meteen contact met nieuwe voeding.

Verpotten

Mijn volgende klussen heb ik verder zittend gedaan. Munt groeit het beste als je hem elke maand deelt en verpot. Zeggen ze dan, ik kan niet uit ervaring spreken, want ook al neem ik me elk jaar voor dat braaf elke maand te doen, kom ik er meestal maar een keer per jaar aan toe. Wie weet lukt het dit jaar wel!

Snoeien

Wat ook goed zittend lukt, is advies geven (ook wel genoemd commentaar leveren of rond commanderen) aan mijn moeder tijdens het snoeien van de laatste appelboom. Dit was de laatste die nog moest, maar was een beetje een uitdaging, omdat we hem vorig jaar een beetje waren vergeten. Het is een boom van vier jaar oud, een ent van onze meer dan honderd jaar oude Brabantse Bellefleur. Het is maar goed ook dat we hem geënt hebben, want afgelopen zomer brak er op een totaal windstille dag ineens een enorme tak (ongeveer een derde van de kroon) uit de moeder. Hiermee scheurde ook de stam zo in, dat we ernstig vrezen voor haar leven. Je kan nu dwars door de stam heen kijken en we hebben de rest van de kroon gestut in de hoop dat ze het nog even trekt, want haar kroost geeft nog geen appels. Wonder boven wonder zit ze vol met knoppen, dus ik heb goede hoop dat er nog een mooie oogst aankomt dit jaar.

Toch is het wel van belang dat haar nakomelingen zich goed ontwikkelen, dus terug naar de snoei. Ik had natuurlijk ook een voor foto moeten maken, maar dat ben ik vergeten. We (lees: mijn moeder) hebben eerst alle waterlot verwijderd. Dit zijn recht omhoog groeiende takken. Bij de snoei van een appelboom (of fruitboom in zijn algemeen) zijn er verschillende dingen in overweging te nemen. Ten eerste moet de boom in balans zijn, dus niet alle takken aan een kant hebben, want dan raakt de boom, zeker met een volle kroon met appels, letterlijk zo uit evenwicht raken dat hij omvalt . Ook is een brede kroon met genoeg lucht (ruimte tussen de takken) handig. Dan krijgen alle appels genoeg licht, kan je makkelijker plukken en schuren de takken met een goede storm niet tegen elkaar. Een mooi gezegde vind ik altijd: je moet je pet erdoor kunnen gooien. Bij een hoogstam boom als deze is het ook handig om na te denken over een ladder inzet, een tak waar je je ladder tegen kan laten steunen, wat heel handig is met plukken en snoeien. Dit exemplaar had door verwaarlozing vorig jaar heel veel waterlot en een hoge smalle kroon gekregen. In het najaar was ik verder al bezig met het uitbuigen van wat takken. Een tak die te steil omhoog groeit, kan je met beleid wat naar beneden buigen door er gewichtjes aan te hangen of naar beneden te binden met touw. We streven in deze boom naar een stuk of vier, vijf mooie horizontale takken. We hebben er nog wat meer neer gebonden en de toppen wat ingekort om de groei te stimuleren. Het is niet perfect, maar met wat aandacht is dit over een paar jaar een appelboom met een mooie kroon.

Verspenen

Gisteren verspeende ik nog wat gekiemde aubergine’s en paprika’s en de snackkomkommers. Ik kocht een zakje zaad voor de snackkomkommer wat ik met acht euro al vrij duur vond, en toen zaten er ook nog maar acht zaadjes in. Gelukkig zijn ze wel allemaal gekiemd. Als iemand nog een ras kent dat snackkomkommers geeft en geen F1 zaden zijn (dit zijn zaden die hybride gekweekt zijn en geen soortvaste nakomelingen geven) houd ik mij aanbevolen, want met deze prijzen is je eigen zaad oogsten makkelijk en de moeite waard! Wel heerlijk dat zelfs de zaailingen al een heerlijke frisse komkommergeur verspreiden.

Het is ook al weer een poosje terug dat het regende, en het is stiekem best warm. Ik zat bij het verspenen in de kas in mijn hemd flink te zweten! De regentonnen zijn inmiddels allemaal leeg. We hebben er in totaal zes staan. Twee aan ons huis, twee aan de kas, één aan het houthok bij ons terras en nog eentje bij het huis van mijn ouders. Dat maakt samen meer dan 1600 liter. Toch waren ze nu leeg. Niet helemaal eerlijk, want die bij het houthok en de grootste bij de kas zijn lek, dus die lopen langzaam leeg, en de megagrote van 650 liter hebben we net pas verplaatst, want daar waar hij stond vulde hij niet goed. Maar gelukkig hebben we de pomp in de sloot. Gisteren is die uit de winteropslag gehaald en hebben mijn ouders alle regentonnen met slootwater gevuld, zodat we weer lekker kunnen gieteren. Want met die droogte en de wind van vandaag droogt alles wat in potten staat razendsnel uit. Ik doe ’s ochtends vaak een water-rondje, maar heb vanmiddag nog een extra rondje kunnen doen!

Ook ons kleine mannetje heeft zijn tuintje ingeplant: van oma kreeg hij wat plantjes en hij plante nog een korenbloem, een Juffertje in ’t groen en een Cerinthe Major uit mijn herfstzaaicollectie. Hij wilde van alles slechts één exemplaar, want hij wilde zoveel mogelijk verschillende bloemen. Heerlijk om te zien hoe hij ook van bloemen geniet. Ik ben benieuwd of hij het watergeven en wieden een beetje bij gaat houden! De korenbloemen staan al bijna in bloei, die moet ik snel gaan uitplanten, maar ik heb nog niet bedacht hoe ik die de grond in ga krijgen. Opvallend waren de gele wortels van de Nigella (Juffertje’s in het groen). Dit heb ik niet eerder zo gezien. Zou het wijzen op een gebrek? De planten zien er verder goed uit!

Zaaien

Vandaag zaaide ik met mijn vader in de volle grond wortels: Parijse wortels, winterwortels, zomerwortels en regenboogwortels. Die laatste zien er leuk uit, maar als je ze schilt of zelfs stevig schoonschrobt dan zijn ze weer gewoon oranje, dus op je bord zie je het vaak niet terug. Dat is ook zo flauw met de boon ‘Blauhilde’ die is prachtig paars, maar zodra je m kookt wordt ie weer saai groen. Ik kon de gezaaide rijtjes mooi markeren met de prachtige plantlabels die ik van een vriendinnetje kreeg. Soms heb ik de neiging om dat soort mooie dingen te willen bewaren voor speciale momenten, maar ik besloot ze nu maar gewoon meteen in gebruik te nemen!

Stekken

We zaaiden ook bietjes in de volle grond, en ook twee rijtjes in de platte bak. Daarvoor moesten wel de overige bramenstekken er uit, dus die heb ik opgepot. Opvallend was het verschil in wortelen tussen de stekken. Een aantal hadden al heel mooie wortels gemaakt, terwijl anderen nauwelijks zichtbare wortels hadden. Als je goed kijkt begint er wel wat te ontwikkelen onderaan de stek. De stekken met meer wortels hadden ook duidelijk meer groei in de knoppen, maar zelfs de stekken met nauwelijks wortelgroei hadden mooie knoppen. We laten ze voorlopig nog even doorgroeien in potten.

Naast de sla in de platte bak zaaiden we nog een rijtje bosui en twee rijtjes spinazie. Zo is de bak op dit moment helemaal vol, want er staan nog Phloxen die mijn moeder had gedeeld om elders in de tuin uit te planten. Als die er uit gaan wil ik graag nog veldsla en meer spinazie en eventueel een rijtje worteltjes zaaien in de platte bak voor mogelijk wat vroegere oogst.

Inmiddels waren de sla zaailingen die ik zaaide op zeven maart zo goed gekiemd dat ik ze vanmiddag ben gaan verspenen. Officieel is het beter om te wachten tot ze naast twee kiemblaadjes ook twee echte blaadjes hebben, maar doordat ik dicht gezaaid heb staan ze heel dicht op elkaar. Nu heb ik van de Black Seeded Simpson, de Lollo Rossa en de Little Gem alvast een tray verspeend, maar er zit dus mogelijk nog een tray of twee per soort extra in de zaaibakjes.

Bladcompost

In de herfst vulden we een bladerkooi met blad van onze grote beuk. Als dit een jaartje ligt, is het prachtige compost binnen in de hoop. De bovenste laag en de buitenste bladeren verteren niet zo goed, dus ik wilde iets nieuws proberen. We kochten twee jaar terug een grote regenton van 650 liter, maar helaas sloten we die aan op een uitlaat van het dak die net niet helemaal goed aangelegd is. De dakbedekking heeft net een drempeltje voor de uitloop, waardoor het meeste water een van de andere drie regenpijpen als uitgang neemt. Van de zomer vulden we de grote regenton dus een keer met slootwater, en toen bleek het ding op een meter hoog zo lek als een mandje en spoot het water alle kanten op. Klagen, nieuwe opgestuurd gekregen en die oude mochten we zelf afvoeren. Ik vond het toch een beetje zonde van al het plastic, dus manlief zaagde hem in stukken en zo heb ik nu twee stukken regenton die ik benoemd heb tot compostbak. Ze zijn mooi donkergrijs, dus dan wordt het binnenin eerder warm. Eens kijken of het proces dan sneller en uniformer gaat en of er mooie bladcompost uitkomt! Ik had alleen wel de inhoud overschat, want ik zie nauwelijks dat er iets uit de bladerkooi is, en de bakken zitten al weer vol. Ik had ook nog plannen om een draaiende compostbak te maken, van een vat dat je dan dagelijks makkelijk kan keren, dan zou je binnen zes weken compost kunnen hebben, leuk om daarmee te experimenteren!

Dit weekend wordt het nog even warm, maar na het weekend wordt het weer kouder, dat zal wel weer even wennen worden. Eens kijken of we nog wat sla in de volle grond kunnen planten, en ik wil ook graag nog meer spinazie zaaien. Ik moet even op jacht naar mijn zakje veldsla, want ik heb het laatst nog vastgehad maar het ligt niet waar ik dacht dat het lag. De leeuwenbekjes en gewone komkommers moet ik ook nodig verspenen. Tot slot moet ik eens verzinnen hoe ik de bedden voor het huis onkruidvrij ga krijgen en in kan gaan planten. Er staan veel zaailingen: lupine waarvan ik de zaden ooit nog van vakantie uit Noorwegen meenam, moederkruid, damastbloemen, vingerhoedskruid en ridderspoor. Veel zaailingen staan echter helemaal op het randje van het perk, terwijl ik graag de hogere planten wat meer achterin het bed heb, dus ik wil wat zaailingen verplanten. Ik overweeg om het zittend op de grond te gaan proberen, dat vindt mijn rug misschien leuker dan bukken vanaf een krukje. Dan moet ik wel even een stoel in de buurt zetten om mezelf weer op te hijsen als ik klaar ben, maar ik denk dat het wel kan. Als er ruimte is gemaakt in die bedden kan ik er Nigella, korenbloem en Cerinthe’s planten. Ik denk dat ik er dan ook wat Cosmea en korenbloemenzaad en ander leuk spul direct zaai. De dahlia’s prop ik er dan tussen en de leeuwenbekjes ervoor, dan heb ik toch nog heel wat bloemenpracht!