Radiostilte

Ojee, wat heb ik al lang geen blog meer geschreven. Niet omdat het slecht gaat hoor, maar juist omdat het wel best goed gaat. Ik ben lekker druk geweest met andere nuttige en leuke dingen, en heb eerlijk gezegd ook weinig in de tuin gedaan. Het natte weer nodigde niet echt uit, en ookal kan ik mijn rubberlaarzen aan, het is toch een heel geworstel, en ik krijg er heel snel koude voeten in. Dus heb ik veel andere dingen gedaan. Ik heb wat meer energie, dus dat betekent dat ik ook langer kan trainen bij de fysio. Daar waar het voor de zomer na een half uurtje wel helemaal klaar was, doe ik nu zo’n drie kwartier krachttraining, twintig tot dertig minuten conditietraining op de roeimachine en daarna nog een half uur specifieke kracht en balansoefeningen met de fysio. Dus al met al ben ik dan zo’n twee uur binnen daar.

Ook ben ik lekker bezig met brood bakken. Van de vriendin van mijn neef kreeg ik een zuurdesemstarter en dat is makkelijker en leuker dan ik dacht! Vele broodjes en broden zijn al uit de oven gekomen en verorberd hier in huis. Half oktober waren we nog een weekendje weg met vrienden en daarna werd het tijd voor surprises, wat bij mijn familie altijd een serieuze aangelegenheid is. Nu dat weer achter de rug is, is het tijd om even terug te kijken naar wat er de afgelopen paar weken gebeurde op tuingebied.

Want het is ook dan weer niet zo dat er op in de tuin helemaal niets gebeurd is. In mijn vorige post schreef ik over de late courgettes. Deze had ik halverwege juli gezaaid en tien augustus uitgeplant. De ‘gewone’ Black Beauty deed het het beste. Rond twaalf oktober kon ik de eerste twee mini’s oogsten en vierentwintig oktober oogstte ik daarvan de laatste twee kleine courgettes, in totaal leverde de plant er een stuk of vijf. Dus een krappe twee weken extra oogst, en dan ook nog eens van een teleurstellend doch wel schattig formaat. Van de gele courgette ‘Goldrush’ zette ik ook een nog een plant, die iets later dan de ‘Black Beauty’ ook twee vruchten zette. Deze hebben overigens nooit het duimdikke stadium verlaten, en uiteindelijk kregen ze puntrot en zijn ze met plant en al de composthoop weer op gegaan. De laatste soort die ik plantte was de ronde platte ‘Patisson’, hiervan had ik twee exemplaren geplant. Slechts één daarvan kwam eind oktober tot een vruchtbeginsel, maar dat was veel te laat om nog wat te worden. De andere plant stond waarschijnlijk te veel in de schaduw van de uitbundig groeiende cosmea’s. De lessen die ik hieruit trek voor volgend jaar zijn: twee weekjes eerder zaaien (en dan hopen dat er op het moment dat de planten groot genoeg zijn plek is in de tuin), alleen de ‘Black Beauty’ gebruiken voor deze latere zaai en tot slot: zorgen dat de planten genoeg zon krijgen.

De courgettes zijn dus gerooid, evenals de tomaten, paprika’s en aubergines. Wat ruimte gaf in de kas om de koolplantjes de nodige bescherming tegen het winterweer te geven. Negentien september had ik de kolen voorgezaaid in zaaibakjes en twaalf oktober konden ze verspeend naar 28-cels trays. Rond 18 november hadden we een paar koude nachten en zijn ze naar de kas verhuisd, alwaar ik ze op tweeëntwintig november verplant heb naar p9 potten, zodat ze genoeg ruimte en voeding hebben om de winterslaap in te gaan.

Naast tafels vol met kolenplanten, is de kas ook deels gevuld met potten van mijn moeder met planten die het anders in de winter te koud krijgen, een aantal kisten met aardbeienplanten én nog flink wat opgekuilde knolgroenten: knolselderij, winterwortel en bieten. Door ze in de kas op te kuilen zijn ze beter beschermd tegen nattigheid en vorst, waardoor ze in principe nog wel tot februari/maart goed moeten blijven. De knolselderijen vielen tegen qua formaat, achteraf stonden ze wat krap onder de pompoenen en de bleekselderij, waardoor ze niet echt ruimte hadden zich goed te ontwikkelen. Ook de winterwortelen vielen tegen, volgend jaar moeten we echt beter uitdunnen.

Verder had ik een prachtige levering knoflook binnen gekregen die begin november is uitgeplant tussen de aardbeien planten. Normaal heb ik genoeg oogst om van mijn eigen knofloken tenen uit te planten, maar het afgelopen twee jaar vond ik de oogst tegenvallen. De bollen bleven klein en de tenen ook. Waar ik eerdere jaren de oude oogst nog niet op had als de nieuwe al klaar was, zijn we dit jaar nu al aan de laatste tenen bezig. Vorig jaar bestelde ik al een keer nieuwe knofloken om een verse start te hebben, maar de geleverde tenen waren nauwelijks groter dan mijn eigen oogst. Dus ik dacht, ik bestel wat meer dit jaar. Om vervolgens de grootste knoflooktenen die ik ooit gezien heb geleverd te krijgen. En dus ook nog eens twee keer meer dan ik normaal zet. Mijn vader heeft ze met slechts wat twijfelachtige blikken maar zonder commentaar allemaal geplant, want voor mij was het stappen over de hekjes van het aardbeienbed en ondertussen gebukt die dingen planten zonder op de aardbeien te stampen echt nog een beetje te ingewikkeld. Op 30 november schoot ik de foto waarop het snelle ras spiraalknoflook ‘Primor’ al enthousiast boven de grond uit schiet. Naast ‘Primor’ plantten we de enorme ‘Olifantenlook’ en de licht roodschillige ‘Messidor’. Als je googelt op olifantenlook toont het internet ook indrukwekkende plaatjes, maar eerder was deze bij mij ook helemaal mislukt, dus ik wacht het af.

Naast knoflook had ik ook Egyptische ui en slangenlook besteld. De Egyptische ui is een zeer winterharde ui die zichzelf op twee manieren vermeerdert. Onder de grond vormen zich aan de hoofdbol kleine bolletjes, maar ook in de mooie bloem ontstaan bolletjes die ter plekke ook nog uitlopen. Het is in principe een vaste plant, maar als je grote bollen wil kan je het beste de nieuwgevormde bolletjes elk jaar los van elkaar uitplanten. De ui houdt alleen niet van natte voeten, dus ik heb ze maar in een pot geplant. Nu ik voor dit stukje de plantinstructies doorlees, zie ik dat ik er geadviseerd wordt ze 20 cm uit elkaar te planten. Dat is volledig niet gelukt, dus misschien dat ik ze als ze in het voorjaar uitlopen nog wel wat verder uitplant. Misschien werkt het het beste om ze dan in de volle grond te planten, en dan de kleine bolletjes in het najaar weer in een pot te laten overwinteren.
Slangenlook is een inheemse wilde plant. In het voorjaar groeit het uit als prei, en het jonge loof kan gegeten worden in salades. De smaak wordt omschreven als flink scherp en ui-achtig en te vergelijken met knoflook. Ik ben erg benieuwd, want heb het, evenals de Egyptische ui, nog niet eerder geteeld.

Verder heb ik nog een plekje vrij in de volle grond in de kas. Ik heb nog wat kleine sla- en andijvieplantjes en nog wat overwinterende plantuien. Die plantuien kunnen eigenlijk niet in de kas want dan staan ze er nog als we er tomaten willen planten, maar misschien kan ik ze in potten of in trays zetten en later in de volle grond uitplanten. Eigenlijk kan ik het best gewoon even bedenken waar ik ze in de volle grond wil hebben en ze daar neerzetten trouwens. Misschien nog een leuk klusje voor vanmiddag.

Qua oogst kunnen we nu nog genieten van de opgekuilde biet, knolselderij en winterwortel, van de pastinaak en de snijbiet die er vrolijk bij staan in de volle grond en van nog enkele verdwaalde gele en oranje wortels. De gele wortels kwamen uit een zakje regenboogwortels, waarvan ik in het hele gezaaide rijtje één hele paarse wortel tegen kwam, de rest is geel. Technisch gezien klopt het dus dat er meerdere kleuren wortels in het zakje zaten, maar ik had het me toch anders voorgesteld. Ach, ze smaken allemaal prima, en gele wortels zijn ook al weer leuk anders dan de oranje. De paarse wortel vind ik altijd een beetje flauw, want eigenlijk is alleen het schilletje paars. Tegen de tijd dat je alle modder uit de kiertjes hebt geboend, heb je met diezelfde modder ook al het meeste paars van de wortel geschrobd. Misschien dat ze op een wat lossere zandgrond beter tot hun recht komen dan in ons kleverige veenmoeras.

In de plattebak staan ook nog bieten. Dit was ook een latere zaai in een poging langer bieten te hebben. De grootsten heb ik al een keer gegeten, wat er nu nog staat zijn bietjes van een paar centimeter dik. Bij deze breid ik het experiment uit van een late bietenoogst naar een weeuwenteelt bieten oogst. Ik laat ze gewoon lekker staan onder glas, en kijk of ze de winter overleven en in het vroege voorjaar nog wat verder willen groeien. Misschien is hiervan ook de les om de late oogsten niet met bijzondere rassen te doen, want dit betreft een gele en een chioggia biet, die worden nooit zo snel groot als de gewone kogelbiet. Ook staan er nog een paar kropjes andijvie en sla. Daar moet ik van de week maar eens wat mee maken, ik vergeet steeds dat ze er nog staan!

Verder staan er in de schuur nog kratten vol kweepeer, appels en stoofperen om van te genieten, en liggen er in de vriezer ook nog maaltjes boontjes, boerenkool en vast nog meer, maar het blijft onmogelijk om daar overzicht in te houden.

Op 20 november hebben we nog heerlijk genoten van de stamsperziebonen uit de platte bak. Een gelijktijdige lichting buiten de platte bak viel erg tegen, maar hier zat toch best nog wat aan. Zeker niet zo overvloedig als hoogzomer, maar van een struikje of acht hadden we toch nog een mooie maaltijd voor vier.En omdat het oog toch ook wat wil, plantten we in potten mooie tulpen, narcissen, anemonen en sneeuwklokjes. Mijn moeder had het geniale idee om eens te kijken of je in een sedemdak ook bolletjes zou kunnen planten. Op de schuur ligt hier al jaren een prachtig groen dakje, waar af en toe ook hele elzen in opduiken, en ook een varen het flink naar zijn zin heeft. Dus stond ze daar ineens op het dak om voorzichtig met een klein handschopje wat bolletjes van sneeuwroem, blauwe druif, krokussen en kleine tulpjes te planten. Hopelijk staat er in het voorjaar een hele bloemenpracht!

Zo is het al weer december. Na de nodige herfstlol met de gevallen bladeren van de beuk hebben we ook de eerste sneeuwpret al weer gehad! Nog maar een paar weken en het is januari, dan kunnen we de eerste dingen al weer gaan zaaien. Het late najaar brengt lange nachten, maar het voordeel is dan ook weer dat je wakker bent om de spectaculaire ochtendlichten weer vanuit een andere windrichting te bekijken. Binnenkort maar weer eens schaven aan de zaaikalender met de opgedane kennis van het afgelopen jaar, lekker zaden controleren en misschien stiekem nog wat nieuws bestellen.